Op vrijdag is Eugenie vrij. Ze is logopediste en heeft nog niet zolang een eigen bedrijf. Daarnaast werkt ze één dag voor baas. In deze tijd is het een beetje behelpen. "Ik doe nu telelogopedie, via de webcam. Daardoor kan zo'n beetje de helft van mijn afspraken doorgaan."

Zeker vijf jaar is ze al voorzitter van De Dolfijn. Wat doet De Dolfijn precies?

"Met onze vrijwilligers geven we zwemles aan kinderen en volwassen met een verstandelijke beperking. Het zijn kinderen en volwassenen met autisme, het syndroom van Down, maar ook verstandelijke beperkingen die niet geclassificeerd zijn. We geven hen zoveel mogelijk één op één les, voor zover het aantal vrijwilligers dat toelaat. Het gaat ons vooral om veiligheid, zodat men zich kan redden in het water. Hoe het eruit ziet, maakt niet zoveel uit. Op zijn hondjes zwemmen is ook goed."

Waarom is het belangrijk voor deze doelgroep om te leren zwemmen?

"Dat heeft verschillende redenen. Allereerst de veiligheid: Nederland is nu eenmaal een waterland. Daarnaast biedt het zwemmen hen ook plezier. En het biedt de kans om met het hele gezin te gaan zwemmen, dankzij de lessen hoeven ze niet aan de kant te blijven staan."

Reguliere zwemlessen zijn soms al lastig genoeg, met bijvoorbeeld kinderen die bang zijn voor het water. Hoe pakken jullie dit aan?

"We proberen de kinderen op een positieve manier vaardigheden te leren. We werken met vissendiploma's in aanloop naar het A diploma. Zo hebben we het goudvis-, inktvis- en maanvisdiploma. Telkens wanneer iemand een van de vereiste vaardigheden voor het diploma beheerst, krijgt deze een sticker. Omdat deze doelgroep zich vaak niet lang kan concentreren is het zaak niet te lang met opdrachten bezig te zijn. Afwisseling tussen oefeningen en spel is belangrijk. Soms heeft iemand geen zin. Dan heeft het geen zin om door te blijven gaan, maar kun je beter wat anders gaan doen. Het plezier staat voorop, voor de kinderen is het een uitje om elke week naar het zwembad te komen."

Hoe ben je in aanraking gekomen met De Dolfijn?

"Ik deed vrijwilligerswerk voor de Waterwieden in De Meerkamp en zag daar geregeld de mensen van De Dolfijn. De club bestaat al sinds 1976. Het werken met de doelgroep leek me leuk, daarom heb ik me aangemeld als vrijwilliger."

Waarom ben je voorzitter geworden?

"Ik ben op een gegeven moment met een aantal ideeën naar het bestuur gestapt. Zo wilde ik onder meer een leerlingvolgssyteem opzetten, zodat zowel voor vrijwilligers als kinderen duidelijk is welke vaardigheden ze hebben, en waar ze naartoe werken. Die doelen staan helder omschreven, zodat de vrijwilliger daar mee aan de slag kan. Zo'n vaardigheid is bijvoorbeeld zwemmen naar een pion op tien meter afstand. Dat vond het bestuur een goed idee. Ze zochten op dat moment een nieuwe voorzitter en vroegen zich af of dat niet iets voor mij was. Ik had toen niet zoveel tijd, maar omdat De Dolfijn een stichting is, valt de tijdsbelasting mee. Daarom heb ik ja gezegd."

Is het lastig om vrijwilligers te vinden?

"Ja, al is dat eigenlijk altijd al moeilijk geweest. We zetten regelmatig advertenties op de website van de vrijwilligerscentrale, maar dit levert zelden iets op. We moeten het vooral hebben van mond tot mond reclame. Veel van onze vrijwilligers zijn ouders van kinderen die mee zwemmen. We proberen deze ouders niet aan hun eigen, maar aan een ander kind te koppelen. Maar dat moet wel klikken. Soms is dat even puzzelen. We begeleiden de vrijwilligers, leren hen hoe ze zwemles kunnen geven en hoe met de kinderen om te gaan."

Waar moet je als vrijwilliger aan voldoen?

"Je moet stevig in je schoenen staan. Het kan lastig zijn, wanneer iemand geen zin heeft om mee te doen. Dan kun je zeggen wat je wil, maar dan gaat het niet gebeuren. In zo'n geval moet je je doelen bijstellen. Geduld is ook belangrijk. We maken kleine stapjes. Vanwege de kleine concentratieboog is het best een uitdaging om de kinderen erbij te houden."

Sta jij stevig in je schoenen?

"Ja, ik heb wel overwicht. Dat zal er deels van nature inzitten en daarnaast heb ik inmiddels veel ervaring met het werken met deze doelgroep."

Wat is je drijfveer?

"Ik vind het belangrijk dat deze groep ook kan leren zwemmen. Hen de basisvaardigheden van het zwemmen bijbrengen, uit veiligheidsoogpunt. Gezelligheid is ook belangrijk. Niet voor niets komt een aantal al jaren bij ons zwemmen. Het is voor hen een uitje."

Wat heb je in die jaren van het werk geleerd?

"Geduld hebben, al heb ik dat eigenlijk altijd wel met kinderen. Met technologie is dat een ander verhaal… Daarnaast geldt: hoe rustiger je bent, hoe makkelijker het gaat. Natuurlijk afgewisseld met enthousiasme. Ik heb ook gemerkt dat deze kinderen op een andere manier naar dingen kijken. Dat heeft gevolgen voor de manier waarop je dingen moet uitleggen. Zo was ik jaren geleden een hele tijd bezig met een jongen borstcrawl te leren. Wat ik ook zei, en op welke manier ik het ook uitlegde, het lukte me niet om hem zijn armen uit het water te laten halen. Tot hij op een gegeven moment zei: 'Oh, je bedoelt gewoon mijn armen over mijn hoofd heen'. Ik stemde in en vanaf dat moment wist hij wat de bedoeling was. Bij autistische kinderen moet je ook nadenken over hoe je dingen duidelijk maakt, omdat ze instructies vaak heel letterlijk nemen. Juist kinderen waarbij het eerst niet lukt, omdat ze bang zijn of het niet begrijpen, is het mooi om te ontdekken hoe je het wel voor elkaar kunt krijgen."

Lees ook het vorige kettinggesprek: Wilma en Ton: vrijwilligers bij de Reddingsbrigade

Wie nodig je uit voor het volgende gesprek?

"Stefanie Demarteau. Ze probeert kinderen op een leuke manier aan het bewegen te krijgen. Ik wil haar vragen: wat kunnen ouders in deze tijd met hun kinderen doen qua fysieke activiteiten?"

Naomi Heidinga